تقوا یا ارتباط صحیح نفس با خویشتن

تقوا یا ارتباط صحیح نفس با خویشتن

تقوا یا ارتباط صحیح نفس با خویشتن

معنای دقیق و فلسفی تقوا همانا رابطه صحیح انسان با خویشتنِ خویش است. لذا امام علی(ع) در خطبه همام، همه فضائل اهل تقوا، را در محور فضیلت نفس آنان تبیین می کند «فَالْمُتَّقُونَ فِيهَا هُمْ أَهْلُ الْفَضَائِلِ» و فضیلت نفس همانا رابطه صحیح انسان با جان خویش خواهد بود.

در یک تمثیل از باب تشبیه معقول به محسوس می‌توان رابطه تقوا با ‌فضیلت و فضیلت با اوصاف و اوصاف با اعمال را به ریشه، ‌تنه،‌ شاخه و میوه درخت تشبیه کرد. اعمال (فروبردن خشم، بستن چشم، قیام شب، خشیت، تواضع، و …) میوه، نهال انسانی است ‌و اوصاف (عفت، حلم، شجاعت، سخاوت، صبر و …) شاخه های آن محسوب اند و فضیلت (اعتدال قوای ادراکی و تحریکی) تنه و تقوا، ریشه آن خواهد بود.

بنابراین همه اوصاف اهل تقوا، در محور فضیلت و فضیلت آنها از تقوا مایه می گیرد، و تقوای نفس ارتباط صحیح انسان با خویش است، یعنی نفس بداند که کجا باید پروا داشته باشد و کجا پرواز؟ با این ارتباط سالم، نفس آراسته به اوصاف اهل تقوا خواهد شد و چنانچه رویکرد نفس با خویش غیر سالم و غیر صحیح بود، اوصاف رذیله آن (غفلت، جهل، نیرنگ، تسویل، تخریب، اسراف و …) در محور فجور و ظلم به خویشتن ظهور خواهد کرد.

گزیده ای از مباحث شرح خطبه همام – حضرت استاد جوادی

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

دوست دارید به بحث ملحق شوید؟
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *